การแตกตัวของกรด-เบส

การแตกตัวของกรดและเบส

การแตกตัวของกรดแก่และเบสแก่ การแตกตัวของกรดแก่และเบสแก่ จะแตกตัวได้หมด 100% หมายถึง การแตกตัวของกรดแก่และเบสแก่ เป็นไอออนได้หมดในตัวทำละลายซึ่งส่วนใหญ่เป็นน้ำ เช่น การแตกตัวของกรด HCl จะได้ H + หรือ H 3O + และ Cl – ไม่มี HCl เหลืออยู่ หรือการแตกตัวของเบส เช่น NaOH ได้ Na + และ OH – ไม่มี NaOH เหลืออยู่ การแตกตัวของกรดแก่และเบสแก่นั้น เขียนแทนด้วยลูกศร ® ซึ่งแสดงการเปลี่ยนแปลงไปข้างหน้าเพียงอย่างเดียว เช่น HCl (aq) → H +(aq) + Cl – (aq) 1 โมล 1 โมล 1 โมล [HCl] = [H +] = [Cl -] = 1 โมล/ ลิตร HClO 4 (aq) → H + (aq) + ClO 4 – (aq) 0.5 โมล 0.5 โมล 0.5 โมล NaOH (aq) → Na + (aq) + OH – (aq) 0.1 โมล 0.1 โมล 0.1 โมล การแตกตัวของกรดอ่อน สารละลายกรดอ่อน เช่น กรดแอซิติก (CH 3COOH) เมื่อละลายน้ำ จะนำไฟฟ้าได้ไม่ดี ทั้งนี้ เพราะกรดแอซิติกแตกตัวเป็นไอออนได้เพียงบางส่วน เขียนแทนโดยสมการจะใช้ลูกศร ↔ เพื่อชี้ว่าปฏิกิริยาเกิดขึ้นทั้งปฏิกิริยาไปข้างหน้าและปฏิกิริยาย้อนกลับ และอยู่ในภาวะสมดุลกัน เช่น CH 3COOH (aq) + H 2O (l) ↔ H 3O + (aq) + CH 3COO – (aq) ปริมาณการแตกตัวของกรดอ่อน นิยมบอกเป็นร้อยละ เช่น กรด HA แตกตัวได้ร้อยละ 10 ในน้ำ หมายความว่า กรด HA 1 โมล เมื่อละลายน้ำ จะแตกตัวให้ H + เพียง 0.10 โมล เปอร์เซ็นต์การแตกตัวของกรดอ่อน = การแตกตัวของกรดของกรดอ่อนชนิดเดียวกัน จะเพิ่มขึ้นเมื่อสารละลายมีความเจือจางมากขึ้น เช่น กรดแอซิติก CH 3COOH ความเข้มข้นต่างกันจะมีเปอร์เซ็นต์การแตกตัวต่างกัน ดังนี้ CH 3COOH 1.0 M แตกตัวได้ 0.42 % CH 3COOH 0.10 M แตกตัวได้ 1.30 % CH 3COOH 0.010 M แตกตัวได้ 4.20 % การแตกตัวของกรดมอนอโปรติก (monoprotic acid dissociation) กรดมอนอโปรติก คือ กรดที่แตกตัวให้ H + ได้เพียง 1 ตัว เช่น HCOOH และ CH 3COOH HCOOH (aq) → H + (aq) + HCOO – (aq) CH 3COOH (aq) ↔ H + (aq) + CH 3COO – (aq) การแตกตัวของกรดพอลิโปรติก (polyprotic acid dissociation ) กรดพอลิโปรติก หมายถึง กรดที่มีโปรตอนมากกว่า 1 ตัว และสามารถแตกตัวให้ H + ได้มากกว่า 1 ตัว ถ้าแตกตัวได้ H + 2 ตัว เรียกว่า กรดไดโปรติก เช่น H 2CO 3 , H 2S , H 2C 2O 4 เป็นต้น H 2S ↔ H + + HS – HS – ↔ H + + S 2- H 2CO 3 ↔ H + + HCO 3 – HCO 3 – ↔ H + + CO 3 2- กรดที่แตกตัวให้ H + ได้ 3 ตัว เรียกว่า กรดไตรโปรติก เช่น H 3PO 4 , H 3PO 3 H 3PO 3 ↔ H + + H 2PO 4 – H 2PO 4 – ↔ H + + HPO 4 2- HPO 4 2- ↔ H + + PO 4 3-

สำหรับกรดหรือเบสที่เป็นอิเล็กโทรไลต์แก่  เรียกว่า กรดแก่หรือเบสแก่

ส่วนกรดหรือเบสที่เป็นอิเล็กโทรไลต์อ่อน  เรียกว่า กรดอ่อนหรือเบสอ่อน

การแตกตัวของกรดแก่และเบสแก่

            เนื่องจากกรดแก่และเบสแก่เป็นอิเล็กโทรไลต์แก่ที่แตกตัวเป็นไอออนได้อย่างสมบูรณ์  จึงเกิดปฏิกิริยาไปข้างหน้าอย่างเดียว  ถ้าทราบความเข้มข้นของกรดแก่หรือเบสแก่จะสามารถบอกความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนหรือไฮดรอกไซด์ไอออนในสารละลายได้
การแตกตัวของกรดแก่เบสแก่  แตกตัก100 %  ไม่เกิดภาวะสมดุล
การคำนวณ  การแตกตัวของกรดแก่เบสแก่ 

  1. เขียนและดุลสมการ
  2. หาปริมาณของสารที่โจทย์ถาม

การแตกตัวของกรดอ่อน

                กรดอ่อนเป็น WEAK  ELECTROLYTE   เมื่อละลายน้ำจะแตกตัวบางส่วน
 เกิดภาวะสมดุล

กรดอ่อนจัดเป็นอิเล็กโทรไลต์อ่อน  เนื่องจากกรดอ่อนแตกตัวเป็นไอออนได้เพียงบางส่วนและยังมีโมเลกุลของกรดละลายอยู่ในสารละลาย  การแตกตัวของกรดอ่อนเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้ ณ ภาวะสมดุลจึงมีทั้งโมเลกุลของกรดอ่อนกับไอออนที่เกิดจากการแตกตัว  การบอกความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนในสารละลายของกรดอ่อนจึงต้องทราบว่าโมเลกุลของกรดแตกตัวไปเท่าใด  โดยทั่วไปนิยมบอกการแตกตัวเป็นร้อยละ

                                % การแตกตัวของกรดอ่อน  =    [H  O]*100
                                                                                 [HA]
           

การแตกตัวของเบสอ่อน

เบสอ่อนเป็น WEAK  ELECTROLYTE   เมื่อละลายน้ำจะแตกตัวบางส่วน
 เกิดภาวะสมดุล  ในสารละลายเบสอ่อน  จะมีไอออนซึ่งเกิดจากการแตกตัวของเบสอ่อนนั้นและเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้ เช่นเดียวกับกรดอ่อน 
            การแตกตัวของเบสอ่อนสามารถคำนวณค่าคงที่สมดุลได้ เช่นเดียวกับกรดอ่อน
ซึ่งจะได้เป็น  ค่าคงที่การแตกตัวของเบส  ใช้สัญลักษณ์  Kb

ข้อความนี้ถูกเขียนใน Uncategorized คั่นหน้า ลิงก์ถาวร

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s